Alternatieve materialen en netbescherming

Materiaaltypen en ontwerpen

Het eerste speerpunt binnen het VisPluisVrij project is het ontwikkelen van alternatieve materialen die slijtvaster zijn of afbreekbaar in zeewater. Dit kunnen zowel alternatieven zijn die er hetzelfde uitzien als pluis (draadvorm) of een ander ontwerp hebben (flappen of stroken). Daarbij wordt ook gekeken naar de kosten van dergelijke alternatieven, de mate waarin ze praktisch en veilig zijn in het gebruik. 

Deze uitdaging heeft zich gedurende het project vertaald in een onderzoeks- en ontwikkelingstraject dat zich richtte op twee type alternatieve materialen:

  1. Alternatieve materialen die milieuvriendelijker zijn dan het conventioneel gebruikte polyethyleen; dit kunnen zowel natuurlijke of biodegradeerbare materialen zijn als materialen die slijtvaster zijn dan polyethyleen. Deze laatste type materialen hoeven van zichzelf niet milieuvriendelijk te zijn maar als deze slijtvaster zijn dan is de kans dat zij in zee terechtkomen ook kleiner en daarmee een beter alternatief dan polyethyleen; 
  2. Alternatieve ontwerpen voor netbescherming die anders zijn dan draadvorm maar met dezelfde eigenschappen om het net te beschermen. 
     

Sinds de start van het project VisPluisVrij zijn er allerlei ideeën voor materialen en ontwerpen geopperd en getest in zowel de zeewatertank van het Visserij Innovatiecentrum Zuidwest als op zee onder netten van visserijschepen. De meeste materialen of ontwerpen waren nog niet eerder onder deze omstandigheden getest. Op basis van deze tests is duidelijk geworden welke materialen en ontwerpen wél en welke niet goed werken als alternatief.  

Tests en resultaten 

Gedurende het project zijn de volgende drie typen materialen in verschillende ontwerpen getest:

  1. Natuurlijke materialen zoals hout, hennep en leer 
  2. Biopolymeren zoals PLA, Solanyl en andere biodegradeerbare of composteerbare materialen
  3. Conventionele polymeren zoals Polyurethaan (pluis ie gemaakt van polyethyleen, ook een polymeer)

Uit de tests zijn de volgende conclusies getrokken:

  • Natuurlijke vezels (denk aan: sisal, hennep, etc) blijken vaak te zacht en slijten te snel. Dit type materiaal lijkt geen effectief alternatief te zijn. 
  • Materialen gebaseerd op rubber lijken goed te werken als alternatief. Verschillende schepen passen een variant hierop momenteel ook al toe: gebruikte en versneden fietsbanden
  • Yakleer in langere stroken lijken goed te werken als alternatief. 
  • Biopolymeren die biodegradeerbaar zijn in zeewater lijken eveneens goed te werken als alternatief. Dit type materiaal wordt momenteel ook op grotere schaal getest. 
  • Polyurethaan in langere flexibele stroken is het sterkste materiaal dat tot nu toe getest is. Ook dit materiaal lijkt op basis van eerdere tests goed te werken als alternatief.
  • Een in Frankrijk ontwikkelde vorm van netbescherming lijkt wederom kansrijk. Dit type materiaal wordt momenteel getest op zee. 


Van de bovenstaande materialen lijken drie materialen het meest kansrijk te zijn als alternatief voor pluis: yakleer, biodegradeerbaar pluis en de alternatieve netbeschermingsmethode. Deze materialen worden momenteel door meerdere schepen getest op zee om na te gaan in hoeverre deze materialen op grote schaal en onder welke omstandigheden toegepast zouden kunnen worden.